هرگاه صحبت از راندمان یا بازدهی جوجه کشی می شود، علاوه بر در صد تخم مرغ های نطفه دار مورد استفاده، باید درصد جوجه درآوری تخم مرغ های نطفه دار را نیز محاسبه کرد. براساس جدول زیر، هرگاه نسبت نطفه داری 95 درصد و نسبت جوجه درآوری تخم مرغ های نطفه دار 75 درصد باشد، نسبت جوجه های حاصل از تمام تخم مرغ های چیده شده 3/71 درصد خواهد بود.

 

هنوز روش دقیقی جهت تععین نطفه داری قبل از چیدن در ماشین ارائه نشده است تا مثلاً با استفاده از وزن مخصوص، شکل تخم مرغ، اتاقک هوایی، بافت پوسته و غیره بتوان نطفه داری را مشخص کرد. رویهم رفته هر چه نطفه داری تخم مرغ ها بیشتر باشد، درصد جوجه درآوری نیز بالاتر خواهد بود. البته نطفه داری یک فاکتور ارثی نیز می باشد. برای اینکه مرغ تخمگذاری نماید، به خروس احتاجی نیست، اما اگر جوجه کشی استفاده شود، وجود خروس لازم است. چنین مجموعه ای را گله ی مادر می نامند.

 

نکته ی مهمی که قبل از شروع کار یا ایجاد یک گله باید رعایت شود، آن است که مرغ و خروس هایی که برای تولید تخم مرغ نطفه دار نگهداری می شوند باید سالم بوده و از آنها آزمایش خون به عمل آید تا اطمینان حاصل شود که به بیماری هایی مانند پلوروم ( اسهال سفید ) و پاراتیفوئید ( شبه وبا ) و غیره مبتلا نیستند. در غیر این صورت بیماری از مرغ به تخم مرغ و از تخم مرغ به جوجه سرایت می کند و جوجه های نا سالم حاصل خواهد شد. البته نسبت جوجه دارآوری تخم مرغ ها نیز کاهش خواهد یافت، زیرا این بیماری ها، جنین را داخل تخم مرغ خواهد کشت و یا حتی تلفات بعد از جوجه شدن نیز زیاد خواهد بود.

 

 نگهداری و حمل و نقل تخم مرغ جوجه کشی

 

تخم مرغ به لحاظ داشتن مواد مغذی و رطوبت لازم، چنانچه در شرایط نامناسب نگهداری شود، مواد مغذی آن فاسد و جنین می رود. به دلیل باید بلافاصله تخم مرغ ها را از لانه ی تخمگذاری، جمع آوری و به انبار تخم مرغ منتقل و پس از درجه بندی در کاتن های ویژه چیده و آماده، حمل به موسسات جوجه کشی کرد.

 

محلی که جهت ذخیره ی تخم مرغ ها ایجاد گردیده، باید دارای شرایط مخصوصی از نظر رطوبت و حرارات باشد. رعایت نکات فنی که در انبار ذخیره ی تخم مرغ ها، توسط تولید کننده گان باید رعایت گردد تا درصد راندمان جوجه دهی کاهش پیدا نکند، ذیلاً شرح داده می شود:

 

حرارت- چنانچه نوسانات درجه حرارت در انبار ذخیره ی تخم مرغ، زیاد تأثیر سوء راندمان جوجه کشی خواخد گذاشت و نگهداری تخم مرغ در حرارت زیاد و کم، هر دو باعث پائین آمدن جوجه دهی می شود.

تأثیر درجه حرارت بر روی جوجه دهی به شرح زیر می باشد:

 

1-   ذخیره و نگهداری تخم مرغ در صفر درجه سانتی گراد به مدت 2 روز تأثیر قابل توجه و بعد از 5 تا 6 روز جوجه دهی را کاملاً از بین می برد.

 

2-   اگر برودت محل ذخیره و نگهداری تخم مرغ به 17 درجه سانتی گراد الی 18 درجه سانتی گراد برسد پس از 4 ساعت خاصیت جوجه دهی تخم مرغ از بین می رود.

 

 

3-   چنانچه حرارت محل ذخیره و نگهداری تخم مرغ به 26 الی 27 درجه سانتی گراد برسد، خاصیت جوجه دهی تخم مرغ پس از چند روز به اتمام می رسد.

4-   چنانچه افزایش درجه حرارت محل ذخیره و نگهداری تخم مرغ بین 32 الی 33 درجه سانتی گراد برسد، بعد از 7 الی 9 روز خاصیت جوجه دهی تخم مرغ به اتمام می رسد.

 

5-   بهترین دما برای ذخیره و نگهداری تخم مرغ نطفه دار قبل از جوجه کشی، بین 2/7 الی 18 درجه سانتی گراد می باشد.

 

رطوبت انبار نگهداری تخم مرغ جوجه کشی

 

محیط انبار ذخیره ی تخم مرغ نطفه درا چنان که خشک باشد آب داخل تخم مرغ تبخیر شده و مرگ جنین فرا می رشد به همین دلیل باید همیشه محل انبار دارای رطوبت باشد حد مجاز و مطلوب آن بین 70 الی 80 درصد می باشد.

 

 

چرخاندن تخم مرغ جوجه کشی

 

چنانچه تخم مرغ جوجه کشی قرار است برای چند روزی در انبار ذخیره گردد باید حتماً روزی چند بار چرخانده شود تا از خاصیت جوجه دهی آن کاسته نگردد.

 

باید در موقعه نگهداری در جعبه های مخصوص تخم مرغ ها باید طوری چیده شوند که قسمت پهن تخمه مرغ رو به بالا باشد. حداکثر زمان نگهداری تخم مرغ های جوجه کشی در انبار نباید از 7 الی 10 روز تجاوز کند. زیرا نگهداری طولانی باعث کاهش خاصیت جوجه درآوری در آن می شود.

 

 

حمل و نقل تخم مرغ های جوجه کشی

 

جهت حمل و نقل تخم مرغ های جوجه کشی باید دقت لازم به عمل آید. در موقع حمل و نقل تخم مرغ ها باید توجه داشت که تکان شدید به تخم مرغ ها وارد نشود. چون در این صورت اطاقک هوایی صدمه می بیند. و روی خاصیت جوجه درآوری اثر منفی می گذارد.

 

برای حمل و نقل تخم مرغ های جوجه کشی باید از کامیون سرد خانه داری مخصوص با دمای 18 درجه سانتی گراد استفاده گردد